ދިވެހިންގެ ކެއުމުގެ ސަގާފަތަށް ބަލާއިރު، ގަރުދިޔައާއި ލޮނުމިރުހާ އެކުވިޔަސް، ނުވަތަ ރަހަމީރު ރިހަޔަކާއެކު ވިޔަސް، ބަތަކީ ދިވެހި ސުފުރާގެ މައިގަނޑު ބާވަތެކެވެ. އަގުހެޔޮ، ކައްކާލަން ފަސޭހަ، އަދި ކޮންމެ ދުވަހެއްގެ އާދަކާދައިގެ ތެރެއަށް ފޭދިފައިވާ މި ކާނާއަކީ ދިވެހިންގެ ލެއިން ވަކިނުކުރެވޭނެ އަސާސެކެވެ.
ނަމަވެސް، ބަރުދަން އިތުރުވުމާއި، ހޯމޯން މައްސަލަތަކާއި، އިންސިއުލިން ރެސިސްޓެންސް ފަދަ މެޓަބޮލިކް ނުވަތަ ހަށިގަނޑުގެ ބާރުތަކަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ މެދު ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުވަމުންދާ މި ޒަމާނުގައި، ބާސްމަތީ ނުވަތަ އާދައިގެ ހުދު ހަނޑުލުން ކައްކާފައިވާ ބަތުން ފުރިފައިވާ ތަށިތަކަށް ބަލާލަނީ ކުޑަކޮށް ޖެހިލުންވެ ހުރެއެވެ. އަދި ނުވިތާކަށް، ސުޕަމާކެޓްތަކުގެ ހަރުތަކުން ފެންނަނީ ކުލަގަދަ ބާވަތްތަކެވެ. އެއީ މުށި ހަނޑުލާއި ގަދަ ރަތް ހަނޑުލެވެ. މި ބާވަތްތަކަކީ ހަމައެކަނި ދައްކާލުމުގެ ރީތި ކުލައެއްތޯ ނުވަތަ ހަގީގީ ދިރުމެއް ހުރި އެއްޗެއްތޯ ދެނެގަތުމަށްޓަކައި، ހަނޑޫ ފުކެއްގެ އެތެރެހަށީގެ ބިނާވުމަށް ނަޒަރު ހިންގާލަން ޖެހެއެވެ.
ކޮންމެ ހަނޑޫ ފުކެއްވެސް ދަނޑުން ބިނދެގެން އަންނައިރު، އޭގެ ގުދުރަތީ ބިނާވުމުގައި އެއްގޮތް ބައިތަކެއް އެކުލެވިގެންވެއެވެ. އޭގެ އެންމެ ބޭރުގައި ވަނީ ކެއުމަށް ބޭނުންނުކުރެވޭ ހަރު ތޮށިގަނޑެކެވެ. އޭގެ ދަށުގައި ވަނީ ނިއުޓްރިޝަނަލް ފައިބަރުން ފުރިގެންވާ ކުލަގަދަ "ބްރޭން" ނަމަކަށްކިޔާ ބޭރު ފަށަލަ އެވެ. ދެން އޮންނަނީ ވިޓަމިނާއި މިނަރަލްސްއިން މުއްސަނދިވެފައިވާ އޭގެ މައި ނިއުކްލިއަސް ނުވަތަ މުލެވެ. އަދި އެންމެ އެތެރޭގައި ވަނީ ހަމައެކަނި ކާބޯހައިޑްރޭޓްސް އެކުލެވޭ ހުދު ކުލައިގެ ފުށް ބައެވެ. ބާޒާރުން މި ފެންނަ ތަފާތު ހަނޑުލުގެ ބާވަތްތަކަކީ ތަފާތު ގަސްގަހުން އަޅާ އެއްޗިއްސެއް ނޫނެވެ. މިއީ ހަނޑޫ މުގުރާ ސާފުކުރުމުގެ ތެރޭގައި، އޭގެ ސިއްހީ ފައިދާތައް އެކުލެވޭ ބޭރުގެ ފަށަލަތައް ބަހައްޓާ މިންވަރުގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ތަފާތެކެވެ.
މި ގޮތުން ބަލާއިރު، ހުދު ހަނޑުލަކީ މެޝިންތަކުން ނުހަނު ބޮޑަށް މުގުރާ، އޮމާންކޮށް، ސާފުކޮށްފައިވާ ބާވަތެކެވެ. މި ސާފުކުރުމުގެ ތެރޭގައި އޭގެ ފައިބަރުން ފުރިގެންވާ ބޭރު ފަށަލައާއި ނިއުޓްރިޝަންސް އެކުލެވޭ މުލުގެ ބައި މުޅިން ނައްތާލެވެއެވެ. މީގެ ފައިދާއަކީ ކެއްކުމަށް އަވަސްވުމާއި، މަޑުކަމާއި، އަދި ގިނަ ދުވަހަށް ތާޒާކަންމަތީ ބެހެއްޓުމެވެ. ނަމަވެސް، މީގެ ނޭދެވޭ އަސަރަކީ، ހަޖަމުކުރުން ލަސްކޮށްދޭނެ ފައިބަރެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން، ކެއުމާއެކު ގުލްކޯޒް ނުވަތަ ހަކުރަށް ބަދަލުވެ، ލޭގެ ތެރެއަށް ކުއްލިއަކަށް ހަކުރު ދޫކޮށްލުމެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކެއުމުގެ މަދު ވަގުތުކޮޅެއްގެ ފަހުން އަނެއްކާވެސް ބަނޑުހައިކަން އިޙުސާސްވެ ކޮންމެވެސް އެއްޗެއް ކާންބޭނުންވާތަން އާދެއެވެ. މިއީ ބަރުދަންނަށް ބަލަމުންދާ މީހުންނާއި، މެންދުރުފަހުގެ ވަރުބަލިކަމާ ހަނގުރާމަކުރާ މީހުންނަށް އޮތް ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ.
ހުދު ހަނޑުލާ ޚިލާފަށް، މުށި ހަނޑުލަކީ (ބްރައުން ރައިސް) ހަމައެކަނި ބޭރުގެ ހަރު ތޮށިގަނޑު ނައްތާލާފައިވާ، ގުދުރަތީ ފައިބަރާއި މެގްނީޒިއަމް އަދި ބީ-ވިޓަމިންސްގެ ރައްކާތެރިކަން ދަމަހައްޓާފައިވާ ބާވަތެކެވެ. މި ބޭރު ފަށަލައިގެ ސަބަބުން، ހަށިގަނޑުގެ އެންޒައިމްތަކުން މީގެ ކާބޯހައިޑްރޭޓްސް ބައިބައިކުރުމަށް ގިނަ ވަގުތު ނަގައެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ކުއްލި ހަކުރުގެ ގޮވުމެއްގެ ބަދަލުގައި، ހަށިގަނޑަށް ލިބިދެނީ މަޑުމައިތިރި، ދެމެހެއްޓެނިވި ހަކަތައެކެވެ. މީގެ ހުރި ހަމައެކަނި އުނިކަމަކީ، އޭގެ ހަރު ގޮތަކާއި ތަފާތު ރަހައެއް ހުރުމެވެ. މިއީ ބައެއް ފަހަރު ދިވެހި ކެއުންތަކާ އެއްކޮށް ކާލަން އުނދަގޫވެދާނެ ކަމެކެވެ.
މި ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ތެރެއިންވެސް، ރަތް ހަނޑުލަކީ އޭގެ ނިއުޓްރިޝަނަލް ސިފަތަކުން އެންމެ ކުރީގައި އުޅޭ ރަން މުތެވެ. މުށި ހަނޑުލުގެ ހިމެނޭ ވިޓަމިންސް އިން ފުރިފައިވާ ފަށަލައިގެ އިތުރުން އެ ފަށަލަށްވުރެ ބޭރުގައި ހުންނަ ފައިބަރުން ފުރިގެންވާ ބްރޭން ފަށަލަ މި ހަނޑުލުގައި ހިމެނެއެވެ. މީގެ ބޭރުގެ ކުލަ ރަތްވަނީ އޭގައި އެކުލެވޭ 'އެންތޯސަޔަނިން' (Anthocyanins) ކިޔާ ބާރުގަދަ އެންޓިއޮކްސިޑެންޓްސްގެ ސަބަބުންނެވެ. މިއީ ބްލޫބެރީސްއިން ފެންނަ ފަދަ ސިއްހީ ބާރެކެވެ. މި ބާވަތުގެ 'ގްލައިސީމިކް އިންޑެކްސް' (GI) ނުހަނު ދަށްވުމުން، މިއީ ލޭގެ ހަކުރު އެންމެ އެއްވަރެއްގައި ހިފަހައްޓައިދޭ، އަދި ދަގަނޑާއި ޒިންކުން ހަށިގަނޑުގެ ސެލްތަކަށް ދިރުންދޭ ބާވަތެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މިއީ ކެއްކުމުން ދިވެހިން އާދަވެފައި ނުވާ ތަފާތު ރަހައެއް އެކުލެވޭ، ކެއްކުމުގެ ކުރިން ރަނގަޅަށް ފެނަށް އަޅާފައި ބާއްވަންޖެހޭ، ކުޑަކޮށް ހަރުކޮށް ހުންނަ ބާވަތެއްކަން ފާހަގަކޮށްލަމެވެ.
މި ތަފާތުތަކަށް ބަލާއިރު، ހުދު ހަނޑުލުގެ ފޮނިކަމާއި މަޑުކަން ލިބެނީ އޭގެ އެންމެ ފައިދާހުރި ފަށަލަތައް އުނިކުރުމުން ކަމަށްވާއިރު، މުށި އަދި ރަތް ހަނޑުލަކީ އޭގެ ޤުދުރަތީ ފަށަލަތަކާއިއެކު އޭގެ ފައިބަރާއި އެންޓިއޮކްސިޑެންޓްސް ސަލާމަތްކޮށްފައިވާ ބާވަތްތަކެވެ. ލޭގެ ހަކުރަށް ކުރާ އަސަރަށް ބަލާއިރު، ހުދު ހަނޑުލުން ހަކުރުގެ މިންވަރު ވަރަށް ބާރަށް އަރައިގެންދާއިރު، މުށި ހަނޑުލުން އެކަން މެދު މިންވަރެއްގައި ހިފަހައްޓައިދެއެވެ. އަދި ރަތް ހަނޑުލުން އެންމެ ފުރިހަމައަށް ހަކުރު ކޮންޓްރޯލްކޮށްދެއެވެ.
ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމަކަށް މިސްރާބު ޖަހާއިރު، ހުދު ހަނޑުލުގެ ބަތް މުޅިން ބަދަލުކޮށްލާކަށް ނުޖެހެއެވެ. ކުރަންވީ ކަމަކީ ތަށީގެ ބެލެންސް ހިފެހެއްޓުމެވެ. ހުދު ބަތް ކާނަމަ، އޭގެ ހަކުރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށްޓަކައި ގިނައިން ފަތްޕިލާވެއްޔާއި ތާޒާ މަހުގެ ޕްރޮޓީންގެ މިންވަރު ބަތުގެ މިންވަރަށްވުރެ އިތުރުކުރާށެވެ.
ނަމަވެސް، މެންދުރުފަހުގެ ވަރުބަލިކަމުން ސަލާމަތްވުމަށާއި، އާއިލާގެ މެޓަބޮލިކް ދުޅަހެޔޮކަން ރައްކާތެރިކުރުމަށް، ހަފުތާގެ ކެއުންތަކަށް މުށި ނުވަތަ ރަތް ހަނޑޫ އިތުރުކުރުމަކީ ބާރުގަދަ ފިޔަވަޅެކެވެ. އެއީ ހަމައެކަނި ތަށިމަތި ކުލަގަދަކޮށްލުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ދިގު މުއްދަތަކަށް ދިރިއުޅުމުގެ ފެންވަރު މަތިކޮށް، ހަށިގަނޑުގެ ދިފާއީ ބާރު ގަދަކުރުމަށް އެޅޭ ބިންގަލެކެވެ. ގުދުރަތުން އެ ތަކެތީގައި ލައްވާފައިވާ ފައިބަރާއި ނިއުޓްރިޝަންސްއަކީ، ހަށިގަނޑު ރައްކާތެރިކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރާނެ ތަކެއްޗެވެ. އެހެންކަމުން، މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން އިޚްތިޔާރުކުރާ ހަނޑޫފުކަކީ، މާދަމާގެ ދުޅަހެޔޮ ސިއްހަތުގެ އަސްލަށް ހަދަމާ ހިންގަވާށެވެ.
މަސްދަރުތައް: ހެލްތްލައިން، ވެބްމެޑް، ހާރވާރޑް ޓީ.އެޗް ޗަން ސްކޫލް އޮފް ޕަބްލިކް ހެލްތް
