ދިވެހިރާއްޖޭގެ އާބާދީ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް އިތުރު ނުވާކަމަށް ފަހަކަށް އައިސް ސަރުކާރުގެ ބައެއް އިސްވެރިންގެ ވާހަކައިގައިވެސް ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. އެކަމަކު އާބާދީ އިތުރު ނުވާ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސަބަބަކީ ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މައްސަލަކަމަށް ދެކޭ މީހުން ގިނައެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިއްޔެގެ ޖަލްސާގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ބިލަކާއި ގުޅޭގޮތުން ކުރިއަށްގެންދިޔަ ބަހުސްގައި ބާރަށު ދާއިރާގެ މެންބަރު އިބްރާހީމް ޝުޖާއު ވެސް ވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އާބާދީ އޮތީ ހިފެހެއްޓިފައި ކަމަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. "އިތުރެއް ނުވޭ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ޒުވާން އާބާދީއެއް އެބަ ބޭނުންވޭ. ޒުވާން އާބާދީއެއް ގެނެވޭނީ ކޮންގޮތަކަށް ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތު ބައްޓަންކޮށްގެންތޯ މިއީ މިއަދު ވިސްނާލަންޖެހޭ ކަމެއް. ބޯހިޔާވަހިކަން ދިވެހި ދައުލަތުން ފޯރުކޮށްދީގެން ނަމަވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހިފެހެއްޓިފައި އޮތް އާބާދީ ކުރިއަރައިގެންދާނެ ގޮތެއް ވިސްނުމަކީ މުހިންމު ކަމެއް". ޝުޖާޢު ވިދާޅުވި އެވެ.
ކުޑަހުވަދޫ ދާއިރާގެ މެންބަރު ހުސައިން ހަމީދުގެ ވާހަކައިގައިވެސް ވަނީ އާބާދީ އިތުރު ނުވާ މައްސަލައިގެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވާފައެވެ. "ވަރަށް ސީރިއަސް ކަމާއެކު ވިސްނަންޖެހޭ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ އާބާދީ އިތުރުވާ ނިސްބަތް ދުވަހުން ދުވަހަށް ބާރު ސްޕީޑުގައި އެދަނީ ދަށްވަމުން. 1990ގެ އަހަރުތަކުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ އާބާދީ އިތުރުވާ ނިސްބަތް ހުރީ 6.4 އިންސައްތައިގައި. 2022 ގައި 1.7 އިންސައްތައިގައި. 2024ގައި 0.86 އިންސައްތައިގައި. 2025ގައި 0.36 އިންސައްތައިގައި. މިއީ ކަންބޮޑުވާންޖެހޭ ކަމެއް. ދައުލަތެއްގެ ސިފައިގައި ހައްލުތަކެއް ހޯދަން އިތުރު ގޮތްތަކެއް ހޯދަން ޖެހިފައިވާ ކަމެއް. ޤައުމެއް ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިއޮންނާނީ އެކަށީގެންވާ އާބާދީއެއް އޮވެގެން. ކޮންމެ ދެމަފިރިއެއްގެ ފެޝަނަކަށް ވެފައި މިއޮންނަނީ ގިނަވެގެން 2 ކުދިން ނޫނީ 1 ކުއްޖަކު. 2 ކުދިން ނޫނީ 3 ކުދިންނަށްވުރެ ގިނަ ކުދިން ހޯދާ ބޭފުޅުންނަށް ޚާއްސަ އިނާޔަތެއް ދީގެން ނަމަވެސް ސަރުކާރުން ކުރަން މަޖުބޫރުވެފައިވާ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި އަޅުގަނޑު ފާހަގަކުރަން". ހަމީދު ވިދާޅުވިއެވެ.
މާލޭގެ ކުލި އިންތިހާއަށް ބޮޑު
ރާއްޖޭގެ އާބާދީގެ ބޮޑުބައެއް އެކި ސަބަބުތަކާހުރެ ދިރިއުޅެނީ ވެރިރަށް މާލެ ސިޓީގައެވެ. މާލެ އާއި ހުޅުމާލޭގެ ކުއްޔަށް ބަލާއިރު 1 ކޮޓަރީގެ ކުއްޔަކީ މަދުވެގެން 8000 ރުފިޔާއެވެ. 2 ކޮޓަރީގެ ކުލި އުޅެނީ 15000 ރުފިޔާއިން މަތީގައެވެ. ސާފުވައި ޖެހޭ ޖާގަ ތަނަވަސް ލިފްޓު ހުންނަ ތަނެއް ނަމަ އެޕާޓްމަންޓުތަކުގެ އަގު އިންތިހާއަށް ބޮޑެވެ. ދެމަފިރިން ރެއާއި ދުވާލު މަސައްކަތް ކޮށްގެން ލިބޭ އާމްދަނީއިން ކިރިޔާ ދެކޮޅުޖެހެނީއެވެ. ބައެއް މަސްމަހު އުޅެން ޖެހެނީ ދަރަނިވެރިވެގެންނެވެ.
ތަކެތީގެ އަގު އަތްނުފޯރާ ފަށުގައި
ކާބޯތަކެއްޗާއި ޒަރޫރީ ބޭނުންތަކަށް ބޭނުންކުރާ އެހެނިހެން ތަކެތީގެ އަގު ދުވަހެއް ދުވަހަކަށް މިދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. ޑޮލަރު ގަންނަން ލިބެނީ 20 ރުފިޔާ އަށެވެ. އެހެންވުމުން ތަކެތީގެ އަގަށް ބަދަލު އާދެއެވެ.
ވަރީގެ އަދަދު ކަންބޮޑުވާމިންވަރަށް
ކައިވެނި ރޫޅި އެކަނިވެރި މައިން ނުވަތަ އެކަނިވެރި ބަފައިންގެ ގޮތުގައި ތިބީ ކިހާ އަދަދެއްގެ މީހުންތޯ ބަލާލުން ރަނގަޅެވެ. ކައިވެނި ރޫޅެން ދިމާވާ އެއް ސަބަބުގެ ގޮތުގައިވެސް އެކަށީގެންވާ ބޯހިޔާވަހިކަމެއް ނެތުން ބައެއް މީހުން ކަންބޮޑުވުމާއެކު ފާހަގަކުރެއެވެ.
ހުޅުމާލޭގެ ލަގްޒަރީ ފުލެޓުތައް
ބޯހިޔާވަހިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ނަމުގައި ހުޅުމާލޭގައި ގިނަ އަދަދެއްގެ ފުލެޓުތައް ދަނީ އަޅަމުންނެވެ. ފިތުރޯނުމަގަށް ބަލާއިރު އެއްކޮޅުން އަނެއްކޮޅަށް ފެންނަންހުރީ ލަގްޒަރީ ފުލެޓުތަކެވެ. އާންމު ރައްޔިތުމީހާ އާއި އެކަށީގެންވާ އަގެއްގައި ވިއްކާތަންތަނެއް ނޫނެވެ. ޑައުންޕޭމަންޓަށް ދައްކަންޖެހޭ އަދަދުވެސް މި އަހަރުގެ ސެޕްޓެމްބަރު މަހާއި ހަމައަށް ވަރަށް ބޮޑެވެ. އެކަމަކު ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްއިން ގެނައި ބަދަލާއިއެކު ޑައުންޕޭމަންޓް 5 އިންސައްތަ ދެއްކުމަށްފަހު ލޯނަށް ދެވިދާނެއެވެ. އެކަމަކު އެ 5 އިންސައްތައަށްފަހު ލޯނުގެ މިންވަރަށް ނަގަންޖެހޭ އަދަދު ވަރަށް ބޮޑެވެ.
މިސާލަކަށް ރަނގަޅު ކޮލިޓީގެ 2 ކޮޓަރީގެ އެޕާޓްމަންޓެއް އެންމެ ކުޑައަގެއްގައިވެސް އުޅެނީ 4 މިލިއަން ރުފިޔާ އަށެވެ.
ޑައުންޕޭމަންޓަށް މިސާލަކަށް 6 ލައްކަ ރުފިޔާ ދެއްކުމަށްފަހު ބާކީ 3.4 މިލިއަން ލޯނަށް ނަގާ ކަމުގައިވާނަމަ މަދުވެގެން މަހެއްގެ މައްޗަށް 70،000 ރުފިޔާ އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި ލިބެންޖެހެއެވެ.
24 އަހަރަށް ލޯނު ބަހާލުމުން މަހަކު ލޯނަށް 29،000 ރުފިޔާ ވަރު ދައްކަން ޖެހެއެވެ. ޕްރޮސެސިންގ ފީގެ ގޮތުގައި ބައިލައްކަ ރުފިޔާ ދައްކަންޖެހެއެވެ.
24 އަހަރުގައި އޮންނަނީ 288 މަސްދުވަހެވެ. 288 މަހުގައި މަހަކު 29000 ލޯނަށް ދައްކާނަމަ 24 އަހަރުން އެދެއްކެނީ 8.3 މިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. 3.4 މިލިއަންގެ ލޯނަކަށް 8 މިލިއަން ރުފިޔާ ދައްކަން ޖެހުން މިއީ ބޮޑުވަރެކެވެ. ސަރުކާރުން ކަމެއް ކޮށްދޭނަމަ އިންޓަރެސްޓް ރޭޓް ކުޑަކޮށްދޭށެވެ. އެއިރުން އެވާނީ ބޯހިޔާވަހިކަން ގަންނަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް ބޮޑު ލުޔަކަށެވެ. މާލޭގެ ކުލި ބޮޑުވާ އެއްސަބަބަކީވެސް ބޮޑު އިންޓަރެސްޓް ރޭޓުގައި ލޯނު ނަގައިގެން އިމާރާތްތައް ހަދާފައި ހުރުމެވެ.
އާދައިގެ ރައްޔިތުމީހާ މިފައިސާ ދައްކާނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ ބޯހިޔާވަހިކަން އަމިއްލައަށް ހޯދާނީ ކިހިނެއްހެއްޔެވެ؟ ހުޅުމާލޭގައި އެވިއްކާ ގިނަ ފުލެޓުތަކަކީ މުއްސަނދިންނަށް ޚާއްސަ ތަންތަނެވެ.
ޕެންޝަން ފަންޑުގައި ހުންނަ ފައިސާ ލިބެންޖެހޭ
ޕެންޝަން ފަންޑުގައި ހުންނަ ފައިސާގެ ތެރެއިން ބައެއް ޑައުންޕޭމަންޓަށް ދެއްކޭނެ ކަމަށް ބުނާއިރު އެފައިސާ ބެހެއްޓެނީ ގެރެންޓީއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ބަދަލުގައި ލޯނެއް ގޮތަށް ބޭންކުން ފައިސާ ދޫކުރަނީއެވެ. އިންސާފަކީ ކޮބާހެއްޔެވެ؟ ޕެންޝަން ފައިސާގެ ބައެއް އަމިއްލަ ބޭނުމަށް ނެގޭނެ ގޮތެއް ސަރުކާރުން ހަދަންޖެހެއެވެ.
ސޯޝަލް ހައުސިން ޔުނިޓް
ސޯޝަލް ހައުސިން ޔުނިޓުގެ އިންތިޒާރުގައި ތިބި އެތައް ރައްޔިތުންނެއް އެބަތިއްބެވެ. ރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ބޯހިޔާވަހިކަމަށް ބޭނުންވާ އެންމެންނަށް ސަރުކާރުން ޚާއްސަ ސަމާލުކަމެއް ދީގެން އަވަސް މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ހައްލު ހޯދައިދޭން ޖެހެއެވެ. ސަރުކާރުން ފުލެޓުތައް އެޅުމަށްފަހު ކުޑައަގެއްގައި ވިއްކައިގެން ނަމަވެސް ބޯހިޔާވަހިކަން ފޯރުކޮށްދޭންޖެހެއެވެ. ރާއްޖޭގެ އެއްވެސް ރަށެއްގައި ބިމެއް ނެތި ވަންނާނެ ގެދޮރެއް ނެތި ބޮޑުކުލީގެ އަޅުންގެ ގޮތުގައި ވެފައިވާ ރައްޔިތުންގެ އަދަދު މަދެއް ނޫނެވެ. އާބާދީ އިތުރު ކުރަން ބޭނުންވާނަމަ ބޯހިޔާވަހިކަން ހޯދައިދޭށެވެ.
ޖުމްލަ 2 ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލު
Varah furihama vaahaka kolheh. Adhi ithurah dhakkan huri vaahaka maa gina.
Nikamethi rayyithun fageeruvun noon kameh nuvey
Very true. This is what I always aay. We dont have childcare facilities We cant get slots from those places and also its expensive for normal families. To pay rent we have to go to jobs So who will look after children. Also who wants to bring up kids in this congested place.
ކޮމެންޓްސް ބަންދުކުރެވިފައި