އަހަރެމެން ކުޑައިރުއްސުރެ އަޑުއަހަމުން އަންނަ އެއްވާހަކައެއް އޮވެއެވެ. އެއީ ކޮންމެ މީހަކުވެސް ދުވާލަކު މަދުވެގެން ދެ ލީޓަރު ނުވަތަ އަށް ތަށި ފެން ބޯންޖެހޭނެ ވާހަކައެވެ. މިއީ ސިއްހީ ބޮޑު ގާނޫނެއް ފަދައިން އަހަރެމެންގެ ސިކުނޑީގައި ހަރުލާފައި ހުރި ޢަދަދެކެވެ. ނަމަވެސް ބަރުދަނާއި، ޢުމުރާއި، ކުރާ މަސައްކަތާއި، އަދި ހަށިގަނޑުން ދާހިއްލާ މިންވަރު އެކި މީހުންގެ ތަފާތުއިރު، އެންމެން އެއްމިންގަނޑަކަށް ފެންބޯންޖެހުން އެއީ ހަމަޖެހޭ ކަމެއް ހެއްޔެވެ؟ ހަޤީޤަތަކީ، ފެން ބޯންވީ ވަކި މިންވަރެއް ހޯދުމަކީ އުނދަގޫކަމެއް ނޫންކަމެވެ. ތިމާގެ އަމިއްލަ ހަށިގަނޑުގެ ނިޝާންތަށް ދެނެގަތުމުގެ އިތުރުން މިކަމަށް ޚާއްސަ ފޯމިއުލާއެއްވެސް އޮތުމުން އަދި އިތުރަށް ފަސޭހަވެގެންދެއެވެ. އޮފީސް މޭޒެއްގެ ދޮށުގައި އޭސީ 16 އަށް ލައިގެން އިށީނދެގެން އިންނަ މީހާއާއި، އެކްޓިވްކޮށް ކަސްރަތުކުރާ މީހާ އެއްވަރަށް ފެން ބޯން އުޅެފިނަމަ، ފައިދާއަށްވުރެ ބޮޑު ގެއްލުމަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހިދާނެއެވެ.
ޑޮކްޓަރުންނާއި ފިޓްނަސް އިންސްޓްރަކްޓަރުންގެ ބަސް
މި ދެ ދާއިރާގެ މާހިރުންގެ މެދުގައި ފެން ބޯންވީ މިންވަރާ ބެހޭގޮތުން ބައެއް ފަހަރު ކުޑަ ޒުވާބެއް ހިނގާހެން ހީވެދާނެއެވެ. އޭޝިއާގެ ސިއްޙީ އިދާރާތަކުން، ޚާއްސަކޮށް ހޮންކޮންގްގެ ސެންޓަރ ފޯ ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަނުން ލަފާދެނީ އާންމު ޙާލަތްތަކުގައި ދުވާލަކު 6 އާއި 8 ތައްޓާ ދެމެދުގެ ދިޔާ އެއްޗެހި ބުއިމަށެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ކާތަކެތިންނާއި ސައި ފަދަ އެހެނިހެން ބުއިންތަކުން ލިބޭ ފެންވެސް ހިމެނެއެވެ. ޑޮކްޓަރުން ބޮޑަށް ބައްލަވަނީ ހަށިގަނޑުގެ އެތެރޭގެ ގުނަވަންތަކުގެ ރައްކާތެރިކަމަށެވެ. އާންމު މެޑިކަލް ޑޮކްޓަރަކު ބުނާތީ އަޑުއިވިދާނެއެވެ: "ފެނަކީ ހަށިގަނޑުގެ ފިނިހޫނުމިން ހިފެހެއްޓުމަށާއި ކާނާ ދައުރުކުރުމަށް މުހިންމު އެއްޗެއް ނަމަވެސް، ކަރުނުހިއްކަނީސް ގަދަކަމުން ފެން ބުއިމުގެ ބޭނުމެއް ނެތް."
އަނެއްކޮޅުން ފިޓްނަސް އިންސްޓްރަކްޓަރުންގެ ވިސްނުން ހުންނަނީ ހަށިގަނޑުގެ ވަރުގަދަކަމާއި، ކަސްރަތު ކުރާއިރު ދާހިއްލާ މިންވަރުން ގެއްލޭ ފެން އަނބުރާ ހޯދުމަށެވެ. ފިޓްނަސް ކޯޗަކު ބުނެފާނެއެވެ: "ދުވާލަކު ފެންބޯ މިންވަރު ނިންމާނީ އެމީހެއްގެ ބަރުދަނަށް ބަލާފައެވެ. އަދި ކަސްރަތު ކުރާއިރު ބޯންޖެހޭނީ ހަމައެކަނި ފެނެއް ނޫނެވެ. ދުވާލާއެކު ގެއްލޭ އިލެކްޓްރޮލައިޓްސްވެސް ހޯދަންޖެހޭނެ."
ހަޤީޤަތުގައި މި ދެބައިމީހުންގެ މެދުގައި އަސްލު އެއްވެސް ފުށުއެރުމެއް ނެތެވެ. ދެ ފަރާތްވެސް ރަނގަޅެވެ. ޑޮކްޓަރުން ދެނީ ޢާންމު ދިރިއުޅުމުގެ ބޭސްލައިނެކެވެ. ފިޓްނަސް ކޯޗުން އެ އަދަދު މަތިކުރަނީ ހަށިގަނޑަށް އަންނަ ބުރައަށް ބަލާފައެވެ.
ފިޓްނަސް ކޯޗުންގެ ހިސާބު ފޯމިއުލާ: ބަރުދަނަށް ބަލައިގެން ފެން ބުއިން
ޖިމްތަކަށް ވަދެ އުޅޭއިރު ފިޓްނަސް އިންސްޓްރަކްޓަރުން ބޭނުންކުރާ މަޝްހޫރު ފޯމިއުލާއެއް އޮވެއެވެ. ބަރުދަން ލުއިކުރަން އުޅޭ ދުވަސްވަރު ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ފެނުގެ މިންވަރު ހޯދުމަށްޓަކައި، ތިމާގެ ބަރުދަނުގެ ކިލޯގްރާމްގެ އަދަދު 30 އިން ނުވަތަ 35 މިލިލީޓަރުން ގުނަކުރަން އެމީހުން ލަފާދެއެވެ. މިސާލަކަށް 75 ކިލޯގެ މީހަކު ބަރުދަން ލުއިކުރަން އުޅޭނަމަ (75x0.035 = 2.625)، އެ މީހަކު ދުވާލަކު މަދުވެގެން ގާތްގަނޑަކަށް 2.6 ލީޓަރު ފެން ބޯންޖެހޭނެކަމަށް މި ފޯމިއުލާއިން ދައްކުވައިދެއެވެ. އަދި ކަސްރަތުކޮށް ގަދަޔަށް ދާހިއްލާ ކޮންމެ 30 މިނެޓަކަށް އިތުރު 350 އާއި 500 މިލިލީޓަރާއި ދެމެދުގެ ފެން ބޯންޖެހޭނެކަމަށްވެސް ލަފާދެއެވެ.
މިގޮތަށް ބަރުދަން ލުއިކުރާ ދުވަސްވަރު އިތުރަށް ފެން ބޯންޖެހޭ ސަބަބަކީ، ހަށިގަނޑުގައި ހުންނަ ސަރުބީ (fat) ވިރުވައިދޭ މެޓަބޮލިޒަމް ހަލުވިކަމާއެކު ހިންގުމަށް ފެން ބޭނުންވާތީއެވެ. ހަށިގަނޑުން ފެން މަދުވެއްޖެނަމަ، ސަރުބީ ވިރުވުމުގެ ދުވެލި ދަށްވެ، "ބަނޑުހައިވުމާއި ކަރުހިއްކުން" ސިކުނޑިއަށް އޮޅުންބޮޅުންވެ، މާ ގިނައިން ކެވޭގޮތް މެދުވެރިވެއެވެ. އެހެންކަމުން، މި ފޯމިއުލާއަކީ ބަރުދަން ލުއިކުރުމުގެ މަރުޙަލާ ހަލުވިކުރުމަށް ފިޓްނަސް ކޯޗުން ގެންގުޅޭ ވަރަށް ކާމިޔާބު އުކުޅެކެވެ.
ކިޑްނީގެ މާހިރުންގެ އިންޒާރު: މާ ގިނައިން ފެން ބުއިމުން ވަނީ ކީއް؟
މި ހިސާބުން ކިޑްނީގެ ޚާއްސަ ޑޮކްޓަރުންގެ ބަސް އަޑުއެހުން މުހިންމެވެ. ކިޑްނީއަކީ ހަށިގަނޑުގެ ފެން ފުރާނާ ފިލްޓަރެވެ. ޖަޕާނުގެ ސައިތަމާ މެޑިކަލް ޔުނިވަރސިޓީގެ ނެފްރޮލޮޖީގެ މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ސިއްޙަތު ސަލާމަތުން ހުރި ކިޑްނީއަކަށް ގަޑިއަކު ފިލްޓަރު ކުރެވޭނީ ގާތްގަނޑަކަށް 800 އިން 1000 މިލިލީޓަރާ ދެމެދުގެ ފެނެވެ. މިއަށްވުރެ އިތުރަށް، ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ފެން ބޮއެފިނަމަ، ކިޑްނީއަށް އެ ފެންތައް ބޭރުކުރަން ނުކުޅެދޭ ޙާލަތަކަށް ދެއެވެ.
ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، ލޭގައި ހުންނަ ސޯޑިއަމް (ލޮނުގެ ބައި) މާބޮޑަށް ދިޔާވެ، މަދުވެގެންދެއެވެ. މިއަށް ސިއްހީ ބަހުން ކިޔަނީ 'ހައިޕޯނަޓްރީމިއާ' އެވެ. ނުވަތަ އާންމުކޮށް ކިޔާ ގޮތުންނަމަ 'ވޯޓާ ޓޮކްސިސިޓީ' ފެނުން ވިހަވުމެވެ. ނެފްރޮލޮޖިސްޓުން ބުނާ ގޮތުގައި: "ވޯޓާ ޓޮކްސިސިޓީއަކީ ސިކުނޑީގެ މަސައްކަތްތަކަށް ބުރޫއަރުވާ، ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ފަދަ ހައިޕޯ-އޮސްމޯލާ ސިންޑްރޯމް މެދުވެރިކުރުވާ ކަމެކެވެ." ލޭގެ ސޯޑިއަމް ދަށްވުމުން، ހަށިގަނޑުގެ ސެލްތަކުގެ ތެރެއަށް ފެން ފޭދި، ސެލްތައް ދުޅަވާން ފަށައެވެ. މިކަން ސިކުނޑީގެ ސެލްތަކަށް ދިމާވެއްޖެނަމަ، ނުރައްކާތެރި ސިއްޙީ ކުއްލި ޙާލަތަކަށް ހަށިގަނޑު ވައްދާލައެވެ.
ވޯޓާ ޓޮކްސިސިޓީ އާއި ޑީހައިޑްރޭޝަންގެ ނިޝާންތައް ދެނެގަންނާނީ ކިހިނެއް؟
އަހަރެމެން ބައެއް ފަހަރު އޮފީސް މަސައްކަތުގައި ނުވަތަ ދިރިއުޅުމުގެ ބުރަކަމުގައި އުޅެނިކޮށް، ހަށިގަނޑުން ދޭ ސިގްނަލްތަކަށް ސަމާލުކަން ނުދެވި، މާބޮޑަށް ކަރުހިއްކައިގަތުމުން ނޫނީ ފެންބޯން ހަނދާން ނުވެދާނެއެވެ. "ފެންފޮދެއް ބޯލަން ހަނދާންވާއިރު ހުންނަނީ ހަންގަނޑު ހިކިފައޭ" ބުނާމީހުންވެސް މަދެއްނޫނެވެ. (ޑީހައިޑްރޭޝަން) ނުވަތަ ހަށިގަނޑުން ފެން މަދުވުމުގެ ކުރީކޮޅުގެ ނިޝާންތަކަކީ ބޮލުގައި ރިއްސުން، ކަރުހިކުން، ވަރުބަލިވުން އަދި ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ކުލަ ގަދަރީނދޫ ކުލައަކަށް ބަދަލުވުމެވެ.
އަނެއްކޮޅުން، ފެން ގިނަވެގެން ވޯޓާ ޓޮކްސިސިޓީއާ ދިމާލަށް ދާއިރު ފެންނަ ނިޝާންތައް ފުރަތަމަ ހީވާނީ ހަމަ ޑީހައިޑްރޭޝަން ހެންނެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ބޮލުގައި ރިއްސުން، މޭނުބައިކުރުން، އަދި ހޮޑުލެވުން ހިމެނެއެވެ. އޭޝިއާގެ ސިއްޙީ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ފެނުން ވިހަވުމުގެ ސީރިއަސް މަރުޙަލާތަކުގައި ވާނުވާ ނޭނގުން (ކޮންފިއުޝަން)، މަސްތަކުގެ ވާގިދެރަވުން، އަކުނިވަޔަށް ދެމުން، އަދި ފިޓްޖެހުމާ ހަމައަށް ދެއެވެ. މި ދެ ޙާލަތް ވަކިކުރަން އެންމެ ފަސޭހަ ގޮތަކީ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ކުލައަށް ބެލުމެވެ. ކުލައެއް ނެތް، މުޅިން ސާފު ފެންފޮދެއްހެން ހުންނަނަމަ، އޭގެ މާނައަކީ ތިބާ ހުރީ ބޭނުންވާ ވަރަށްވުރެ މާ ގިނައިން ފެން ބޮއެގެންނެވެ.
ތަފާތު މީހުން، ތަފާތު އަމާޒުތައް
އެކި ޢުމުރާއި ބޮޑުމިނުގެ މީހުންނަށް ފެން ބޭނުންވާ މިންވަރު ތަފާތެވެ. ޢުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި ކުޑަކުދިންގެ ކިޑްނީގެ މަސައްކަތްތައް ހުންނަ ގޮތުން ފެން ގިނަވުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑެވެ. އަދި ޢުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންގެ ހަށިގަނޑަށް ކަރުހިއްކުން އިޙުސާސްވުން ކުޑަވެއެވެ. ބަރުދަން ބަރު މީހުންނަށް، ހަށިގަނޑުގެ މެޓަބޮލިޒަމް ހިންގުމަށްޓަކައި އިތުރަށް ފެން ބޭނުންވެއެވެ. ނަމަވެސް އެންމެން އެއް ތާވަލަކަށް ފެން ބުއިމަކީ ބުއްދިވެރި ގޮތެއް ނޫނެވެ.
އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ، ތިމާގެ ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ކުލަ ކޮންމެހެން ފެންފޮދެއްހެން ސާފުވާކަށް ނުޖެހެއެވެ. އެންމެ ފުރިހަމަ ސިއްޙަތެއްގެ ނިޝާނަކީ ފަނޑު ކުލައެއްގެ ރީނދޫ (straw-colored) ކުލައެވެ. ފެން ބޯންވީ އެންމެ ރަނގަޅު އުޞޫލަކީ "ކަރުހިއްކުމުން ފެން ބުއިމެވެ." އަދި ގަދަ ހޫނުގައި އުޅޭނަމަ ނުވަތަ ކަސްރަތު ކުރާނަމަ، ކުޑަކޮށް އިތުރުކޮށްލުމެވެ. ބިޒީކޮށް އުޅޭއިރު، ފޯނުގައި ރިމައިންޑަރެއް ބައިންދައިގެން ނަމަވެސް ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ދިޔާ އެއްޗެހި ހަމަކުރުމަކީ ސިއްޙަތު ސަލާމަތުން ބެހެއްޓުމަށް ކުރެވޭނެ އެންމެ ފަސޭހަ އެއް ކަންތަކެވެ.
ނިންމުން: ހަށިގަނޑުގެ ބަހަށް ކަންފަތެއް ދިނުން
ދުވާލަކު 8 ތަށި ފެން ބޯން ގާނޫނެއް ފަދައިން ކަނޑައަޅާފައި އޮންނަ އޮތުމަކީ ބިޒީ ދިރިއުޅުމެއްގައި ހަނދާން ބަހައްޓަން ފަސޭހަ އަމާޒަކަށް ވިޔަސް، ތިމާގެ ހަށިގަނޑަކީ މުޅިން ތަފާތު މެޝިނެއްކަން ގަބޫލުކުރަން ޖެހެއެވެ. ޖިމް ކޯޗު ބުނާ ފޯމިއުލާއިން ބަރުދަން ލުއިކުރަން އެހީތެރިވެދޭއިރު، ކިޑްނީ ޑޮކްޓަރުންގެ އިންޒާރުތަކުން ހަށިގަނޑު ވިހަވުމުން ސަލާމަތްކޮށްދެއެވެ. މިއިން ކޮންމެ މާހިރެއްގެ ވާހަކައިގައިވެސް އެކުލެވިގެންވަނީ ހަޤީޤަތެވެ.
އެހެންކަމުން، ހަށިގަނޑުން ދޭ ސިގްނަލްތަކަށް ވިސްނާށެވެ. ކަރުހިއްކުމަކީ ހަށިގަނޑުން ފޮނުވާ "ލޯ ބެޓެރީ" ނޯޓިފިކޭޝަނެކެވެ. އެ ނޯޓިފިކޭޝަން އައުމުން ފެންފޮދެއް ބޯލާށެވެ. އަދި ކުޑަކަމުދާ ތަކެތީގެ ކުލަ ރަނގަޅަށް ހުރިތޯ ބަލައިލުމަކީ ތިމާގެ ސިއްޙަތުގެ "ޑޭޝްބޯޑް" ޗެކްކޮށްލުން ފަދަ ކަމެކެވެ. މާގިނައިން ފެން ބޮއެގެން ހަށިގަނޑު ފްލަޑްކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، މިންގަނޑުން ދިރިއުޅުން ބައްޓަންކުރުމަކީ ސިއްޙީ ދިގު ދަތުރެއްގެ އެންމެ ބުއްދިވެރި ސިއްރެވެ.
މައުލޫމާތު ނަގާފައިވަނީ: ސެންޓަރ ފޮރ ހެލްތް ޕްރޮޓެކްޝަން، ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ހެލްތް ހޮންގ ކޮންގ އަދި އިންޓަނޭޝަނަލް ސޮސައިޓީ އޮފް ސްޕޯޓްސް ނިޔުޓްރިޝަން
